overpeinzing 27

Het is misschien moeilijk voor te stellen, maar het Cobbenhagengebouw van Tilburg University is door dezelfde architect getekend als veel kapelletjes van het Brabants Studenten Gilde. Heel geleidelijk hebben veel van zijn werken een modernere, strakkere uitstraling gekregen. Voor Jos. Bedaux was de opening van de Moerdijkbrug in 1936 een zeer ingrijpende gebeurtenis. En hij was daar niet de enige in. Brabant had geen vaste verbindingen met het noordelijke [protestantse] deel van Nederland. Voor veel Brabanders was Noord Nederland te modern en ‘zedeloos’, waartegen men zich graag afzette om zo de katholieke eigenheid te benadrukken.

Dit ‘traditionalisme’ was uiteraard ook populair onder Brabantse studenten die bijvoorbeeld bouwkunde studeerden aan de zogenaamde Leergangen. Deze Leergangen zijn in 1912 gesticht door Dr.H.Moller in Amsterdam en via ’s-Hertogenbosch in 1918 in Tilburg gevestigd. De Leergangen zijn in de loop van de tijd via onder andere de R.K. Handelshogeschool tot de Tilburgse universiteit uitgegroeid. Deze ontwikkeling ging zeker niet vanzelf, ook binnen katholieke kringen tussen Noord en Zuid Nederland was men het zeker niet altijd eens.

Jos Cobbenhagen werd daarom in 1926 gevraagd om een visie te schrijven om het bestaansrecht ook voor Tilburg te waarborgen. Zijn idee was om ook een leraar ethica en moraaltheologie aan te stellen. Dit met het doel om de studenten bewust te maken van de vraag: “is dat wat economisch goed is, ook ethisch goed”. Het valt goed uit voor de Handelshogeschool die tot in de zestiger jaren ‘inwoont’ bij de Leergangen en in Tilburg komt dan de eerste Brabantse katholieke universiteit.

In die Leergangen is Jos Bedaux lid van ‘Sint Leonardus’, waar o.a. Frans Siemer voortrekker is. Frans Siemer kwam geregeld bij de familie Bedaux, die een bescheiden kapelletje in de tuin had staan. Het eerste kapelletje van het Brabants Studenten Gilde in Huijbergen is ongeveer een replica van het kapelletje van de familie Bedaux. Zeer waarschijnlijk is dus dit initiatief van Frans Siemer en Jos Bedaux gekomen.

Daarna zijn nog veel kapelletjes in deze samenwerking gebouwd. De studenten bouwden hun kapelletjes om contact te behouden met de Brabantse bevolking en dus zo de ‘Brabantse ziel’ te behouden. Anderen lieten een kapel bouwden vanwege bijvoorbeeld een goed afgelopen auto ongeluk of het overleven van een oorlog incident. Dit was het geval bij de kapel Maria Oorzaak onzer Blijdschap, ook gebouwd door Jos Bedaux voor een goede kennis van hem. Het kapelletje aan de Gilzerbaan is ook vanwege de Tweede Wereldoorlog gebouwd. Studenten waren tijdens de oorlog hier succesvol ondergedoken [de Goede Duik]. Het kapelletje staat nog steeds op het privé landgoed Moerle en is ook door Jos Bedaux ontworpen.

Het Brabants Studenten Gilde kreeg op deze wijze een bepaalde faam in Brabant, terwijl Jos Bedaux via de leden waarschijnlijk veel nieuwe relaties kreeg. Een van die relaties is, uiteraard, zijn schoonbroer Frans van der Ven, die hoogleraar is en hem als zodanig in 1950 de opdracht kan geven voor een nieuw gebouw.Veel instellingen, zoals universiteiten en bijv. het provinciehuis, zitten na de Tweede Wereldoorlog veel te krap in bijna verpauperde oude binnensteden. Men moet naar buiten gaan bouwen. Jos Bedaux begon traditionalistisch aan het ontwerp, maar ook omdat de voorspellingen van o.a. het aantal studenten bleef veranderen, duurde het tot 1957 voordat men aan de bouw kon beginnen. Dankzij de hulp van architect Jan van der Laan kon een gebouw tot stand komen dat in 1962 feestelijk geopend werd.