naar hoofdinhoud

Sporen

Brevieren door Brabant is niet alleen een verhaal over kapelletjes van een studentengilde. Het misschien zelfs wel vooral een letterlijk spoor. Een spoor van ongeveer 600 km, 31 sporen [etappes] door nagenoeg geheel Brabant.
Ze zijn verdeelt in een oostelijke lus en een westelijke lus waarvan de start en finish steeds vanuit Den Bosch bij de St.Jan is.

De belangrijkste kapelletjes [verbonden met het gilde, d’n Brouwer en d’n Siemer of Brabantia Nostra] waren de ‘vaste ijkpunten’ voor de wandelroute. Om het landschap [land door mensen geschapen] goed bij de wandelaar ‘voelbaar’ te laten zijn, is gekozen om ‘zo lang mogelijk’ langs verbindingen te lopen. Rivieren, beken, kanalen, spoordijken en dergelijke geven zo een blik op het landschap dat dan al lopend aan je voorbij glijd. Het geeft de mogelijkheid om te overpeinzen wat de de bewoners van het landschap heeft ‘bezield’ om al dan niet om te gaan met de omgeving waarin ze leefden.

Inspiratie voor de ‘bezielingen’ is verder ook het gedachtegoed van Hildegard von Bingen, Krishnamurti en Roman Krznaric geweest. De ‘overpeinzingen’ kunnen daarbij mogelijk informatie geven en start zijn voor verdere ‘bezieling’.

route-brevieren-door-brabant

Oost-Brabant

spoor 01 – Den Bosch – Heeswijk-Dinther

20,54 km
Oost-Brabant

Al wandelend het landschap horizontaal of verticaal beleven en projecteren. Kathedraal denken voor de langere termijn: verdedigingswerken en waterbeheer om veilig te wonen en werken.

spoor 02 – Heeswijk-Dinther – Volkel

19,72 km
Oost-Brabant

Water en vervoer over water, landwegen en spoor.

spoor 03 – Volkel – Velp

20,56 km
Oost-Brabant

Van de herontdekte techniek van het stenenbakken tot driehoeksmeting. Is het gewoon “Gods weken groot en klein” of is het toch gewoon “Wonder ende is gheen wonder”.

spoor 04 Velp – Beers

21,12 km
Oost-Brabant

Een onbebouwde grasvlakte van 20.000 ha, goed voor verplichte werkverschaffing aan ongeveer 1850 arbeiders

Spoor 05- Beers-Oploo

20,27 km
Oost-Brabant

Stichtingen die in ongeveer 80 jaar een proces van miljoenen jaren beëindigen. Een Nobelprijswinnaar die op zijn schreden terug komt, maar niet meer gehoord wordt.

spoor 06 Oploo – Milheeze

20,16 km
Oost-Brabant

Romantiek, twisten, gespuis en een hangplek. ‘Hij die een ander volgt, houdt op de waarheid te volgen’ en nog een grondsteenspreuk

spoor 07  Milheeze –  Neerkant

20,69 km 
Oost-Brabant

 

“Het katholieke zuiden moet Katholiek blijven”  en protestanten mogen werken en 20 km naar hun kerk. Godsdienstige en financiële belangen.

 

 

spoor 08 Neerkant – Asten

22,16 km 
Oost-Brabant

spoor 08

Neerkant / Asten  22,16 km

Voor grootschalige landbouw ontwateren, kanaliseren en verkavelen. Voor natuurbehoud ‘peelbevloeiing’. Meten is weten en waar kun je dat vinden?

spoor 09  Asten –  Soerendonk

 20,64 km
Oost-Brabant

 

Ook werd de klok zelf steeds verbeterd, de z.g. ‘Onrust’  zorgde voor een constante snelheid waar de klok mee liep. De wijzers kunnen steeds beter uren, minuten en seconden aangeven. De mensen nemen de tijd steeds meer mee in hun leven, van reiswekkers tot horloges.

 

spoor 10  Soerendonk – Bergeijk

 21,17 km 
Oost-Brabant

 

Niemand nam dus kennis van zijn waarschuwing: “Geen land is ooit beter geworden van een langdurige oorlog”. Vele doden in de oorlog waren het gevolg, schattingen voor het aantal slachtoffers van de dodendraad komen soms tot boven de duizend doden.

spoor 11  Bergeijk – Wintelre

20,37 km 
Oost-Brabant

Maria’s onbevlekte ontvangenis werd in 1854 in een zogenaamd dogma in Rome afgekondigd.

Dit had veel invloed op het leven van vooral de vrouwen. Onzedelijk gedrag werd een hot item.

Kermissen, spinnerijen waar veel mannen komen, borstvoeding paste niet in het zedelijke beeld van de kerk om een deugdzaam katholiek te worden.

spoor 12  Wintelre – Oirschot

20,99 km
Oost-Brabant

Tegenwoordig is in geheel Nederland het beheer van water, dijken en dergelijke in handen van waterschappen. Tot ongeveer 1850 had Brabant nog geen waterschappen. Alleen langs de Maas waren enkele waterschappen. In 1848 werd de grondwet veranderd, de waterbeheer taken gingen weg bij de gemeenten.

spoor 13 Oirschot-  Oedenrode

 20,30 km
Oost-Brabant

“In het kort samengevat is het: algemeene achteruitgang, voortwoekerende verarming, allersoberste levenswijze der groote massa, ontvolking van het platteland. Een goede typeering treffen wij in een request 17 februari 1899 door den N.C.B. tot H.M. de Koningin gericht luidende:”

 

spoor 14  St.Oedenrode –  Liempde

21,64 km
Oost-Brabant

Je zou, achtereenvolgens geboorte, pater van den Elsen [1853], dr. P.C. de Brouwer [1874] en bisschop Bekkers [1908] beeldbepalende geestelijken voor die tijd in Brabant kunnen noemen.

 

spoor 15 Liempde – Den Bosch

   21,19 km
Oost-Brabant

Welke maatschappelijke veranderingen zal dit provinciehuis meemaken? Het is niet erg zinvol een uitgesproken tijdgebonden gebouw te ontwerpen, daarvoor moet het teveel kunnen trotseren’.

streep-puntje

West-Brabant

spoor 16  Den Bosch – Waalwijk

18,73 km 
West-Brabant

Frank Ramsey [de uitvinder] van de discontovoet in 1928: het disconteren van de welvaart “ethisch onverdedigbaar [is] en slechts voortkomt uit een gebrekkige verbeelding”.

Ook Roman Krznaric stelt in zijn boek “De goede voorouder” dat discontering een vorm van “intergenerationele onderdrukking” is.

spoor 17  Waalwijk – Oosteind

 20,06 km 
West-Brabant

Loon op Zand vervoerde zijn turf via Drunen, Nieuwkuijk, Vlijmen naar de Dieze [Engelen / Den Bosch]. De Hollandse dorpen vervoerden hun turf via de haven van Capelle naar Dordrecht.

spoor 18  Oosteind – Drimmelen,

 17,74 km 
West-Brabant

“op den dag des Pinksterfeestes in het jaar 1860 heeft de Heere God door een sterken stormwind Zijn heilig ongenoegen getoond over uwe handelingen, o volk van Nederland!”

 

spoor 19 Drimmelen – Moerdijk 

18,01 km. 
West-Brabant

“En toch is het gewenst, dat die over de Moerdijkbrug Brabant binnen- komt, onmiddellijk weet, dat hij een katholieke streek binnengaat.”

 

spoor 20 Moerdijk – Zegge

19,99 km 
West-Brabant

 

“Persoonlijk herinner ik me de zouaven alleen uit processies.” Geweldig was dat! Het gebeurde natuurlijk alleen bij heel grote processies, want ze waren stokoud, je kon ze niet bij elk wissewasje inzetten. Maar bij zeldzame gelegenheden, dan liep er een zoeaaf mee”.

spoor 21 Zegge – Bergen op Zoom

20,01 km 
West-Brabant

De Grebbe werd zo eigenlijk van een turfkanaal, het eerste riool van de wereld. Dit nadat deze kennis over rioleringen e.d. van oude volkeren zoals de Romeinen verloren was gegaan. In de middeleeuwen maakte men enkel gebruik van de zogenaamde slokop, in feite open riolering die afvoerde in een beek, rivier e.d.

 

spoor 22 Bergen op Zoom – Ossendrecht

20,33 km 
West-Brabant

De Brabantse Wal is een van de 162 Nederlandse gebieden die als Natura 2000 gebied aangemerkt zijn. Natura 2000 gebieden vormen samen een Europees netwerk van natuurgebieden om de flora en fauna met elkaar te verbinden om zo de biodiversiteit te waarborgen.

 

spoor 23 Ossendrecht – Schijf

 19,20 km 
West-Brabant

In 1710 gebruikt de vrijdenker Hendrik Wyermars o.a. dit om in zijn geschrift “Den ingebeelde Chaos” hard uit te halen tegen alle kerkelijke denkbeelden. Zelfs de Amsterdamse dominees konden deze aanklachten tegen onder andere deze smulpapen en vooral alle bijbelse waarden en verhalen niet over hun kant laten gaan. In een dubieuze rechtszaak werd hij tot 15 jaar eenzame opsluiting veroordeeld.

spoor 24.  Schijf – Zundert

 20,05 km 
West-Brabant

Ze woonde er samen met haar man, ook een kunstenaar die er ook regelmatig van haar zijn maîtresse mocht ontvangen.  Maar wat haar de bijnaam ‘Rode Jet’ gaf was niet haar kleur haren, maar haar maatschappelijke overtuiging.

spoor 25  Zundert – Etten-Leur 

19,41 km
West-Brabant

Voor velen, voornamelijk de kinderen, was het registreren van autokentekens onderweg in de auto een mooi vermaak. Ook was het een sport om als eerste een kruisbeeld te ontdekken. Moeder, en dus ook de kinderen, zeiden dan bijvoorbeeld: “Sla een blik op mij en ga dan in vrede verder”.

spoor 26  Etten-Leur – Bavel

19,89 km.
West-Brabant

 

 

Om zicht te houden op zulke  ontwikkelingen heeft de SER [Sociaal Economische Raad] op verzoek van de regering in 2024 een advies uitgebracht voor de groenblauwe sector. Hieronder valt alles wat met water, grond en bodem te maken heeft. Dus bijvoorbeeld de landbouw, agro- en voedselindustrie en natuurbeheer. Hierin zijn ongeveer 620 duizend mensen werkzaam. Deze hebben soms, op het eerste oog, verschillende belangen en toepasbare kennis.

spoor 27 Bavel – Tilburg

20,39 km 
West-Brabant

Zijn idee was om ook een leraar ethica en moraaltheologie aan te stellen. Dit met het doel om de studenten bewust te maken van de vraag: “is dat wat economisch goed is, ook ethisch goed”.

 

spoor 28  Tilburg – Goirle

 17,40 km 
West-Brabant

 

Dit had direct invloed op de inzetbare tanks omdat zo de bezetting daarvan dan dus ook niet compleet was. Er moest een oplossing gevonden worden om actief deel te kunnen blijven nemen aan de bevrijding van Europa. En de zogenaamde ‘Volksduitsers’ uit Polen werden de oplossing. 

 

spoor 29  Goirle – Hilvarenbeek

 20,65 km
West-Brabant

De tijd liep echter ‘gewoon’ verder, in 1959 schreef hij in zijn laatste publicatie: “Zeul niet ondoordacht mee met de vernieuwingsdrift.”

spoor 30 Hilvarenbeek – Udenhout

21,14 km
West-Brabant

,Het Brabantse volk wist wel beter; lankmoedigheid is in vele Brabantse gezegden te horen. Zoals het Tilburgse: “ Hou-de gij ze mar ėrrem, dan hou ik ze wel dom”. En uit de Justitiële Verkenningen no.2 van 2017: “ Uiteindelijk naait de Brabander heel zelfbewust zijn eigen naad”. 

 

spoor 31 Udenhout – Den Bosch

20,44 km 
West-Brabant

In de bunker en in het kamp wacht men op de salvo’s.” De genadeschoten erna worden geteld. Het vuurpeloton krijgt sigaretten en per drie man een fles jenever. Zingend marcheren zij af. “In de bunker en in het kamp is iedereen stil.” 

© 2026 Brevieren door Brabant | website: DD